İSTANBUL (İGFA) –Yapay zeka harcamaları süratle artarken, bankaların sırf sonlu bir kısmı bu teknolojiyi emniyetli biçimde hayata geçirmek için gerekli yönetişim ve denetim sistemlerini kurabilmiş durumda. Üstelik bankaların neredeyse yarısı, kendi yapay zekâ hazırlık düzeylerini olduğundan daha yüksek kıymetlendiriyor.
Ancak bankalar yapay zeka yatırımlarını başka dallara kıyasla daha süratli artırıyor. Buna karşın birden fazla kurum, bu teknolojiyi itimat oluşturacak yönetişim, nezaret ve altyapıdan mahrum biçimde hayata geçiriyor. IDC’nin araştırma datalarına dayanan SAS Data ve Yapay Zeka Tesir Raporu: İnanç Temeli (The Trust Imperative), kesimdeki bu temel çelişkiye dikkat çekiyor.
Araştırmada, incelenen dört kesim ortasında bankacılık; hem yapay zeka harcamalarında hem de emniyetli yapay zeka uygulamalarının benimsenmesinde kamu, sigorta ve hayat bilimleri dallarını geride bırakıyor. Gerçekten bankaların yaklaşık dörtte biri (yüzde 23), IDC’nin Sağlam Yapay Zeka Endeksi’nde en yüksek düzeyde yer alıyor. Lakin bu avantajlara karşın, kurumların büyük çoğunluğu raporun “ideal durum” olarak tanımladığı “yüksek iç itimat ve kanıtlanmış güvenilirlik” kombinasyonunun çok uzağında kalıyor.
Rapora nazaran; Bankaların sırf yüzde 11’i hem kurum içi yapay zekâ itimadını yüksek düzeyde tesis edebilmiş hem de somut olarak güvenilirliği kanıtlanmış yapay zekâ sistemlerine sahip.
Bankaların yaklaşık yarısı (yüzde 47) IDC’nin “güven ikilemi” olarak tanımladığı noktada konumlanıyor. Bu kurumlar ya itimat eksikliği nedeniyle muteber yapay zekayı gereğince kullanamıyor ya da doğrulanmamış sistemlere çok bağımlı hale geliyor.
SAS Risk, Dolandırıcılık ve Ahenk Tahlillerinden Sorumlu Kıdemli Lider Yardımcısı Stu Bradley, “Güvenilir yapay zeka kelam konusu olduğunda bankacılık, bu çalışmadaki tüm kesimlerin önünde yer alıyor. Buna karşın birçok bankanın temel hazırlık düzeyi olması gereken noktanın hayli gerisinde kalıyor. Yaklaşık 10 bankadan 9’u şimdi inanç algısını somut delillerle hizalayamadı ve her beş bankadan biri hâlâ izole edilmiş (silo) data yapılarıyla çalışıyor. Yapay zeka maksatları ile hazırlık düzeyi ortasındaki bu boşluğu kapatmak, tüm bankalar için idare katında bir öncelik olmalıdır.” dedi.
Bankaların yapay zeka harcama grafiği, araştırmadaki başka tüm kesimlerin üzerinde seyrediyor.
Bankaların yüzde 60’ı bu alanda yüzde 4 ile yüzde 20 ortasında bir büyüme beklerken, yüzde 12’lik bir kesim çok daha keskin artışlar öngörüyor.
Bu ivmeye karşın, çalışmada şu kritik temel yapısal zayıflıklara dikkat çekiyor.
Sorunları aşmak için bankaların yüzde 52’sinin yapay zekâ mimarisini genişletmeyi, yüzde 43’ünün ise özel yapay zekâ takımları kurmayı yahut büyütmeyi planladığı, fakat sırf yüzde 31’i direkt yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi ve güzelleştirilmesine odaklanmayı hedeflediği raporlara yansıyor.
