İZMİR (İGFA) – İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığına bağlı Müdafaa Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğü (KUDEB) ve Tarihi Yapılar Şube Müdürlüğü grupları, Tarihi Asansör’de vandalizme (kamuya yahut bireylere ilişkin mülklere, sanat yapıtlarına ya da etrafa kasıtlı olarak ziyan verme, yıkma yahut bozma eylemi) karşı hassas bir paklık çalışması yürütüyor.
Restoratör Esra Küpelioğlu ve Özgün Taner Kara, yazı ve çizimleri özel prosedürlerle yüzeye ziyan vermeden temizlediklerini söz ederek, “Her müdahaleyi bilimsel asıllara nazaran yapıyoruz, zira burada koruduğumuz şey yalnızca taş değil, tarih” diye konuştu.
Çalışmalar sırasında sadece tamirat yapılmadığını, birebir vakitte kentin hafızasının tekrar ortaya çıkarıldığını belirten takım, “Bazen mahalle sakinlerinin farkında bile olmadığı tarihi yapıları gün yüzüne çıkarıyoruz. Bir çeşmenin yine akması, bir yapının tekrar kullanıma açılması vatandaşta büyük bir memnunluk yaratıyor” dedi. Bu çalışmaların toplumda kültürel mirasa sahip çıkma şuurunu artırdığına dikkat çekildi.
TARİHİ MİRAS İÇİN TİTİZ BİR SÜREÇ
KUDEB bünyesinde yürütülen çalışmalar sırf alandaki temizlikle hudutlu değil. Restoratör Esra Küpelioğlu, toplam 30 ilçede taşınmazların kolay bakım tamirlerine yönelik müracaatları değerlendirdiklerini belirterek “Vatandaşlardan ve kurumlardan gelen müracaatları; mimar, mühendis, şehir plancısı, arkeolog ve sanat tarihçilerinden oluşan uzmanlar ile birlikte inceliyoruz. Yerinde yaptığımız incelemelerle yapının temelli mı yoksa kolay tamir kapsamında mı ele alınması gerektiğini belirliyoruz” dedi.
Küpelioğlu, tamirat sürecinin bilimsel temellere nazaran ilerlediğini vurgulayarak, “Yapıların tescil kümelerine nazaran farklı süreçler işletiliyor. 1. küme yapılarda Koruma Bölge Kurulu Müdürlüklerinden müsaade alınırken, 2. küme yapılarda Müdürlüğümüz KUDEB uzmanları tarafından kıymetlendirilerek ‘Ön Tamirat Müsaade Belgesi’ düzenleniyor” diye konuştu.
Sürecin sadece müsaade basamağıyla sonlu olmadığını belirten Özgün Taner Kara, alandaki uygulamaları anlatarak, “İzinlerin akabinde Tarihi Yapılar Şube Müdürlüğü grubu uyumunda alana iniyoruz, İZMİR MİRAS takımı olarak iş programımızı oluşturuyoruz. Uygulamaları birebir takip ediyor, tarihi yapıya ziyan vermeden müdahaleleri titizlikle gerçekleştiriyoruz. Tarihi bir yapıya dokunmak, onu tekrar ayağa kaldırmak ve geleceğe taşımak bizim için hem büyük bir sorumluluk hem de gurur kaynağı” diye konuştu.
Ekiplerin yürüttüğü çalışmaların epey hassas olduğunu belirten Kara, “Özel solüsyonlar ve denetimli yollarla milim milim çalışıyoruz. En küçük yanılgı bile tarihi yüzeye ziyan verebilir” dedi.
Restoratör Özgün Taner Kara, yaptığı işi ise şu sözlerle anlattı: “Restorasyon, benim için yalnızca bir meslek değil; vaktin ruhuna dokunma biçimi. Bir duvara dokunduğumuzda aslında geçmişe dokunuyoruz.”
KÜPELİOĞLU: HER MÜDAHALE BİR İZ BIRAKIR
Restoratör Esra Küpelioğlu, alandaki en büyük zorluğun tekrar eden vandalizm olduğunu vurgulayarak, “Temizlenen yüzeyler çok kısa müddette yine yazılarla doluyor. Bu durum hem emeğimizi hem de yapının dokusunu yıpratıyor. Her paklık müdahalesi yapı gereci üzerinde bir tesir bırakır. Ne kadar hassas metotlar kullanılsa da, tekrarlayan uygulamalar taşın yüzeyinde mikro seviyede aşınmalara neden olur. Bu da vakitle materyalin dayanımını azaltıyor, yüzey kayıplarını hızlandırıyor ve yapının özgün dokusuna geri dönüşü olmayan ziyanlar verebiliyor. İzmir Tarihi Asansör örneği, tarihi yapıların korunmasının sırf teknik müdahalelerle sürdürülebilir olmadığını açıkça gösteriyor. Kalıcı muhafaza, lakin toplumun bu yapılara karşı şuur geliştirmesi ve bu kıymetleri sahiplenmesiyle mümkündür. Aksi halde yapılan her tamirat, ne yazık ki süreksiz bir uygunlaştırma olmaktan öteye geçemiyor” dedi.